jeanpaulclose
Concurrentiekracht 2020
Door: jeanpaulclose
Op 19 april j.l. werden op verschillende plaatsen in Nederland de conclusies van het Innovatie Platform gepresenteerd in de vorm van een concrete aanbeveling voor de toekomstige regeringspartijen, Concurrentiekracht 2020 genaamd. Deze agenda, die Nederland weer tot de top van de wereld moet brengen, kunt u hier downloaden. In het verslag treft u een enorm boeiende reeks gegevens over de situatie van Nederland en haar ontwikkelingen van de laatste jaren.
Ook ik heb op het laatst mee mogen doen aan de discussie en hier en daar wat invloed kunnen uitoefenen, samen met alle andere deelnemers uit de wetenschap, ondernemerschap, politiek, het onderwijs, enz. Persoonlijk vond ik het een grandioze gelegenheid om mee te denken en te doen over de ontwikkeling van onze maatschappij en economie, juist omdat ik dat via de Stad van Morgen en mijn persoonlijk gekozen missie al dagelijks doe, echter natuurlijk vanuit het kritische andersdenkende circuit dat haaks staat op de gangbare Haagse opvattingen. Dat kwam al snel tot uiting tijdens de sessies en tot mijn verrassing bleken de meeste andere deelnemers veel in meer in lijn met mijn denkpatroon dan dat wat ons land regeert. Het feit dat we uitgenodigd waren om mee te discussieren vond ik al een nieuwe openheid van handelen dat ik in voorgaande jaren enorm had gemist. Mijn enthousiasme werd nog groter toen ik kon constateren dat belangrijke elementen die uit de discussie naar voren kwamen ook daadwerkelijk in de aanbevelingen terecht zijn gekomen. Het Innovatie Platform bleek echt in staat te luisteren en betrokkenheid te stimuleren door iedereen serieus te nemen.
Ondanks mijn positieve gevoel rond de ontwikkeling van dit verslag is het voor mij maar een kleine stap in een nieuwe richting en in mijn opvatting NOG NIET de gehele oplossing. Waarom? Dat komt omdat het uitgangspunt van de vraag tot debat voortkomt uit de oude regerende opvattingen. Dit uitgangspunt is dat Nederland enorm vergrijst waardoor de kosten steeds maar zullen stijgen. Dit kunnen wij dan alleen opbrengen door te focussen op het verdienen van grote hoeveelheden geld? Als je geld als primair doel stelt dan ontwikkelt de discussie zich niet meer inhoudelijk maar vooral speculatief. En die speculatie rond geld heeft ons wereldwijd al in een crisissituatie gebracht waardoor er geen enkele reden is om aan te nemen dat Nederland duurzame stabiliteit zou kunnen ontwikkelen door op deze basis zich te blijven ontwikkelen. Concurrentiekracht? Waarin? Geld verdienen?
De basis die nodig is om Nederland weer mee te laten spelen op wereldniveau komt toch prima tot uiting in het rapport. Wat we nog missen is het onderscheidende vermogen dat ons land zo aantrekkelijk moet maken voor investeerders. Waarom zou men onze innovaties kopen of toepassen? Waarom zou men zaken willen doen met ons land als onze focus primair buiten onszelf ligt? De Nederlandse regering staart zich blind op de gigantische kostenpost van de huidige samenleving. Dat deze samenleving op zichzelf ook een gigantische uitdaging en kans is dat ziet men amper in. Tijdens de laatste denktank sessie van het IP werd een filmpje getoond door EZ waarin Nederland werd afgespiegeld als een zielig bejaardentehuis waar hulpeloze mensen gevoerd en verzorgd moesten worden. De oud premier van Ierland, die genodigd was om te spreken, vroeg terecht waarom Nederland de vergrijzing presenteerde als bedreiging in plaats van het te benutten als innovatieve kans, bijvoorbeeld door de bevolking te betrekken bij de discussie, de werkelijke behoeftes te peilen en daar producten en diensten voor te ontwikkelen die in de hele wereld tot voorbeeld zouden kunnen dienen? Het filmpje is daarna duidelijk aangepast maar de opmerking geeft wel weer waar het echt om gaat.
Het gezegde “in het huis van de smid eten ze met houten lepels” is hier van toepassing. Wij willen van alles bedenken om aan de were ld te verkopen maar niet zelf toepassen omdat het geld zou kosten. Daarin verschillen we van mening (Dwz: Stad van Morgen en de regering). De groeiende MVO gedachten in ondernemersland, de kritische houding van de consument ten opzichte van duurzaamheidsnormen, de impact van reguleren, het zijn allemaal instrumenten die ons aan mogen laten nemen dat toepassing van innovaties in deze tijd belangrijke vooruitgang op zal leveren. Producten en diensten zijn er vooral op gericht om onze levensomstandigheden te verbeteren in alle opzichten. Door ze toe te passen zullen de kosten van de maatschappij wel eens flink kunnen dalen dankzij de ecologisch en maatschappelijke effectiviteit die toegevoegd kan worden aan een materieel efficiente maatschappelijke organisatie.
Als we dat als uitgangspunt nemen, namelijk de inhoudelijke kant van een optimaal functionerende maatschappij volgens de moderne voorwaarden van people, profit, planet of die van de waardekolom uit de Stad van Morgen: inhoudelijke identiteit (wat willen we zijn als maatschappij?), veiligheid, gelijkwaardigheid, vertrouwen, samenwerking (sociale cohesie, ondernemerschap), maatschappelijke en ecologische verantwoordelijkheden en transformatie langs de lijn van inhoudelijk balans en duurzame vooruitgang, dan kunnen we tegelijk onze maatschappelijke kosten intomen en onze concurrentiekracht ontwikkelen door zelf als referentie te dienen. We hebben het grote voorbeeld al in huis: water. Onze expertise op gebied van waterhuishouding, dijken, veiligheid, enz is wereldberoemd en een gigantisch exportproduct jvan diensten en producten, juist omdat we het zelf toepassen in eigen land. Dat kan ook op gebied van gezondheid, vitaliteit, culturele diversiteit, voedsel, energie, mobiliteit, onderwijs, enz.
Maar dat kost geld zegt de politiek en dat geld hebben we niet. Ook daarin verschillen we van mening. In euro”””’’s hebben we misschien een kritische stuatie in ons land wegens de oude manier van denken en handelen, maar in andere “waarden” hebben we enorm veel in huis. Het is alleen zaaks om die waarden te activeren door ze los te koppelen van de wereldeconomie van geld. Nederland is aantoonbaar maar een kwart zo productief als het kan zijn doordat alles wordt gewaardeerd in euro”””’’s en dit door de eigen mentaliteit en wereldcrisis is gestagneerd. Door vooruitgang weer te gaan verbinden aan daadwerkelijke waarden, los van ingebeelde waarden van eenheden gebaseerd op schuld en rente, kan Nederland zich snel en positief ontwikkelen. Dat daarvoor (tijdelijke) creatieve oplossingen nodig zijn, die los staan van de euro, om de waardeontwikkeling te stimuleren, meten en honoreren mogen we niet schuwen. Dat daarvoor ook het gehele ambtelijke apparaat open moet komen te staan voor de complexe, structurele en integrale vernieuwing moge ook duidelijk zijn. Wij hebben ondernemerschaptalent genoeg in huis om samen met een faciliterende overheid (dus niet regulerende, allesbepalende overheid) Nederland op de kaart te zetten als nummer 1 op gebied van een duurzame menselijke samenleving waarin de balans tussen maatschappij, milieu en economie een voorbeeld wordt voor alle delen van de wereld en ons ondernemerschap zich inzet om de wereld te helpen om die balans desgewenst te evenaren of te overtreffen.
In Mei zal de Stad van Morgen een aangepaste versie van de concurrentiekracht 2020 agenda presenteren op basis van bovenstaande visie.
