Apiti Blog

Duurzaamheid in de financiële wereld

Door: Renske Brands

Er is een hoop puin te ruimen in de bancaire wereld om het vertrouwen van klanten terug te verdienen. Een oorzaak van de financiële crisis is de ongebreidelde kapitaaluitbreiding met als enige doel het vergroten van de winsten. Dit vergroten van winsten is een directe resultante van de consumptie maatschappij waarin hetgeen wat we hebben niet voldoende is.

Laten we eens gaan kijken hoe een bank werkt.

Door particulieren en bedrijven worden spaargelden in bewaring gegeven bij de bank, als tegenprestatie voor het gestelde vertrouwen van de bank aan deze klanten, levert de bank spaarrente over dit geld.

De bank leent het geld dat in bewaring gegeven is, uit aan particulieren en bedrijven in de vorm van kredieten zoals hypotheek en bedrijfskrediet. Als dank voor het uitlenen, rekent de bank hier rente over, en ontvangt de bank deze rente naast de afbetaling van de lening. Op basis van het risico van de klant wordt een rente afgesproken die hoger of lager is. Hoe minder risico een klant heeft, hoe groter de kans dat hij de lening terugbetaalt, hoe lager de rente die gerekend wordt. Dit is ook van belang voor de klanten die spaargelden hebben ingebracht, want zij willen ook de garantie dat het geld terugkomt.

Als er een mooi evenwicht is tussen spaargelden en kredieten, kan de bank met de rente die de bank ontvangt, nadat de kosten die de bank maakt, en de uitgekeerde rente aan de spaarders, afgetrokken is, eigen kapitaal opbouwen.

In een bank heeft de wetgever vastgesteld dat het vreemde kapitaal dat binnenkomt in de vorm van spaargelden, in verhouding moet zijn met het eigen kapitaal, als vorm van extra zekerheid aan de klanten.

Dit eigen kapitaal uit de groei van de eigen klanten is te klein geweest voor veel banken. Daardoor is er extra kapitaal nodig geworden, dat wordt gestort door aandeelhouders van de bank. Deze aandeelhouders kunnen de eigen klanten zijn. Dan spreek je over producten als achtergestelde spaarproducten (DSB), uitgave van leden certificaten (Rabobank, Triodos), of aandelen. Ook kunnen dit externe aandeelhouders zijn die hun aandelen kopen op de vrije markt (ING, ABN AMRO voordat de staat alle aandelen opkocht). Om al deze deelnemers / eigenaren te bedanken voor hun investering wordt er dividend op de winsten uitgekeerd. Om de winst en dividend te laten groeien is de laatste jaren meer geïnvesteerd in hoge risico producten, die een hogere marge opleverden. De winstmaximalisatie gebeurde op een niet duurzame manier, waarvan het risico te laag is ingeschat geweest door bankbestuurders, en toezichthouders, en al helemaal niet gecommuniceerd is aan klanten.

Een duurzame bank zorgt voor een mooi evenwicht. Een duurzame bank laat klanten aan het woord om te laten vertellen hoe de bank kan ondersteunen in moeilijke momenten. Een duurzame bank legt het basis principe van lenen en sparen uit. Een duurzame bank investeert in de lokale markt, doet recht aan milieu, ethiek en mensen, en houdt aansluiting met datgene wat mensen bezighoudt. Een duurzame bank biedt inzicht in klare taal voor alle stakeholders, en geeft verantwoording voor het geld dat in bewaring gegeven wordt. Een duurzame bank bespreekt het risico en de balans die een bank op de twee assen, en stelt de aandeelhouders en klanten gelijkwaardig.