Apiti Blog

Gradaties van duurzaamheid

Door: Haitham Zoorob

Er kwam een vraag binnen bij Apiti:

” Zouden jullie kunnen werken aan een schaal voor duurzaamheid. Is iets duurzamer; duurzaam of superduurzaam?”  Ik wilde mijn antwoord toch met alle lezers delen…

Duurzaamheid gaat op bij beleidsontwikkeling een steeds belangrijker rol spelen. Veel bedrijven zijn er dan ook actief mee bezig; hetzij uit interne overtuiging, dan wel vanuit het besef dat het predicaat “duurzaam” in de concurrentiestrijd extra voordeel oplevert.

Vanuit diverse hoeken bestaat er dan ook vraag naar een betrouwbaar meetinstrument om de mate van duurzaamheid te bepalen. Net zoals bancaire instituten worden beoordeeld en streven naar een hoge kredietwaardigheid, bij voorkeur een “triple-A” status, zou men graag in een oogopslag een helder en duidelijk beeld willen hebben over duurzaamheid.

Het terrein van duurzaamheid is echter zeer breed. Het gaat van schone, vernieuwbare energie via cradle to cradle principes naar personeelsbeleid enzovoort en zo verder. En wat willen we beoordelen eigenlijk, een bedrijf, een product, de gehele productieketen, etc.

Een aantal bedrijven maakt gebruik van bepaalde labels of keurmerken, die een indicatie (kunnen) geven van een of meer aspecten van duurzaamheid waarop dit betrekking heeft. Denk b.v. aan Fairtrade, ecolabels, etc. Daarnaast worden bedrijven en producten vaak ook al getoetst op onderdelen van duurzaamheidsbeleid. Dan kan er specifiek worden gelet op individuele aspecten van People, Planet en Profit. Er zijn al talloze meetinstrumenten en meetmogelijkheden hiervoor ontwikkeld, die soms met behulp van een handig pictogram hierin inzicht geven.

Een allesomvattend en getalsmatig kwantificeerbaar model is gezien de aard en omvang van het terrein echter nooit objectief te maken. Alleen de discussie over welk gewicht aan de verschillende onderdelen zou moeten worden toegekend kan al eindeloos worden. Er zijn bij voorbeeld in bepaalde bedrijfstakken al wel eens indicatoren ontwikkeld op bedrijfsniveau, waarbij al snel tien tot twintig verschillende aspecten van duurzaamheid aan bod komen.

Het is ook zeer de vraag of je naar een omvattende, kwantificeerbare schaal zou moeten zoeken. Er bestaan al mogelijkheden om op deelterreinen antwoord te krijgen omtrent de (relatieve) duurzaamheid van een bedrijf of product en ook wordt door meer en meer bedrijven uitgebreide verslaglegging gepubliceerd, waarin ook wordt aangegeven wat men doet op de verschillende terreinen van duurzaamheid die voor die specifieke situatie van toepassing is. Door op deze informatie te zoeken kunnen belanghebbenden al een goed beeld krijgen van juist die terreinen waar hun belangstelling op dat moment naar uit gaat.

Door de weidsheid van het onderzoeksterrein, de veelheid aan verschillende theorieën en de onderlinge samenhang die van situatie tot situatie kan verschillen zal een schaal van duurzaamheid van 1 tot 10 alleen maar leiden tot een verarming van informatie. Het zal, zo die al op een verantwoorde manier te ontwikkelen zou zijn, enkel nog maar de relatieve duurzaamheid aangeven ten opzichte van concurrenten of een ideale situatie, maar geen informatie meer bevatten over aan welke aspecten van duurzaamheid werd voldaan.